Mae iechyd planhigion yn hollbwysig i ni yma yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru. Mae Matt Smith uwch garddwr sy’n gyfrifol am y Rhodfa, yn esbonio mwy yn y blog diddorol hwn.
Mae iechyd ein casgliadau byw yn hollbwysig. Mae hyn yn cael ei ddylanwadu gan ystod gymhleth o ffactorau. Rhan sylweddol o hyn yw bioddiogelwch ac un cafeat i hyn yw’r syniad bod atal yn well na’r iachâd. Mae diogelu ein casgliad byw yn golygu monitro organebau biolegol a allai fod yn fygythiol ar y safle.
Rydym yn rhan o rwydweithiau technegol sy’n defnyddio ein safle i fonitro bygythiadau posibl i fioddiogelwch. Yn rhyngwladol, rydym yn rhan o rwydwaith Cadwraeth Gerddi Botaneg Ryngwladol (BGCI). Yn fwy lleol rydym yn rhan o Rwydwaith Gwyliadwriaeth Iechyd Planhigion Cymru, sy’n cofnodi presenoldeb a/neu doreth o bryfed a sborau ffwngaidd. Gallwch ddod o hyd i’w hadroddiad yn 2023 yma: WPHSN : Adroddiad Cryno 2023 (forestresearch.gov.uk). Mae’r systemau rhybudd cynnar hyn yn hanfodol i sicrhau y gall problemau posibl ac yn ymarferol i gael ei atal yn gynnar.
Mae’r Ardd Fotaneg hefyd yn gweithredu cadwyn iechydol o amgylch y safle sy’n cynnwys defnyddio cyfleuster cwarantîn. Mae’r holl ddeunydd planhigion a fwriedir ar gyfer y casgliad byw yn cychwyn taith systematig trwy’r cyfleuster cyn gynted ag y bydd yn mynd i mewn i’r gadwyn.
Mae deunyddiau planhigion yn cael eu rhoi mewn cwarantîn am gyfnodau penodol o amser mewn perthynas â’u risg mewn ardaloedd cwarantîn unigol, ac fe’u gwylio ar gyfer plâu a phathogenau posibl yn ystod y cyfnod hwn. Yna gellir diagnosio tystiolaeth o blâu a chlefydau a rhoi mesurau rheoli ar waith. Ar un eithaf, gallai un mesur rheoli fod yn llosgi deunydd ar y safle.
Mae bioddiogelwch cryf yn hanfodol i ddiogelu casgliadau byw a natur ehangach ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Cyfleuster Derbyn Planhigion yn yr Ardd Fotaneg