13 Rhag 2023

Digido llysieufa – fy mhrofiad hyd yn hyn   

El James

Efallai eich bod wedi clywed y newyddion cyffrous fod yr Ardd Fotaneg wedi cael grant gan Gronfa Treftadaeth y Loteri Genedlaethol i ddigido ein casgliad o blanhigion wedi’u gwasgu. Gallwch ddarllen cyflwyniad i’r prosiect yma:

Yn rhan o’r prosiect hwn, mae rôl Swyddog Ymgysylltu Gwyddoniaeth newydd wedi dod ar gael tan fis Mehefin 2026, a chynigiwyd y swydd yn gyfle i ddatblygu gyrfa ar secondiad i staff presennol yr Ardd. A minnau wedi bod yn gweithio yn yr Adran Garddwriaeth am y pedair blynedd diwethaf ac yn fyfyriwr graddedig mewn ffotograffiaeth, sut y gallwn beidio â gwneud cais pan fo’r rôl yn golygu tynnu lluniau o blanhigion!

Mae rhan fawr o’r prosiect hwn yn ffocysu (chwarae ar eiriau bwriadol) ar ddigido ein casgliad i’w wneud yn gwbl hygyrch ar-lein i bawb ei weld. Yn sicr, nid ydym am ei gadw i ni’n hunain dim rhagor! Wrth i amser fynd heibio, byddwn yn gallu rhannu straeon am y nifer o sbesimenau gogoneddus sydd gennym yma, ond yn y cyfamser, roedd arnaf eisiau rhoi cipolwg i chi ar y modd y mae ein proses ddigido yn mynd rhagddi, gan gynnwys y profi a’r methu.

Sut olwg sydd ar orsaf ddigido?

Dyma ein gosodiad hyd yn hyn – stand copïau ac iddo oleuadau LED addasadwy i sicrhau lledaeniad cyfartal o olau ar draws y sbesimen sy’n gorwedd yn wastad ar y stand. Mae’r camera wedi’i osod uwchben, ac yn edrych yn syth i lawr (golygfa trem aderyn) ar y sbesimen.

Mae’r camera wedi’i blygio’n uniongyrchol i’r cyfrifiadur fel y gellir gweithredu holl reolyddion y camera o’r cyfrifiadur ei hun. Mae hyn yn hynod o ddefnyddiol gan y byddai’n rhaid i chi fod yn dal iawn i gyrraedd y camera, ond hefyd am ei fod yn helpu i osgoi ysgwyd y camera, a all achosi i’r sbesimenau fod allan o ffocws – ystyriaeth bwysig pan fo arnom eisiau cymaint o fanylion â phosibl.

Rwyf wedi bod yn gwneud llawer o rediadau arbrofol gyda sefyllfaoedd goleuo gwahanol, gan geisio gweithio gyda golau amgylchynol yr ystafell ac ar adegau gwahanol o’r dydd. Diolch i gyngor gwych gan Carmarthen Cameras, aethom ati i brynu lens a golau LED newydd sydd wedi trawsnewid y broses yn llwyr. Rwyf bellach wedi dod i’r fan lle rwy’n hapus gyda manylion y delweddau – mae’r wybodaeth ar y labeli yn eglur a gallwn ddechrau arni gyda’r llif gwaith!

Dyma ychydig o ddelweddau sy’n dangos yr esblygiad o’r cyfnod pan fu i ni ddechrau prosesu’r delweddau hyd at y fan lle’r ydym ‘nawr:

Ffigur 1: Dyma’r llun cyntaf a dynnwyd gyda’r gosodiad cyn i ni ychwanegu unrhyw beth arall ato.

Ffigur 2: Un o’r sbesimenau mwy newydd – trwy dreialu onglau golau gwahanol a sbesimen llai swmpus.

Ffigur 2: Delwedd a dynnwyd yn ddiweddar gyda’r lens newydd, golau newydd, a’r defnydd o’r feddalwedd delweddau Adobe Lightroom, a ddarparwyd yn garedig gan y tîm marchnata, i raddnodi’r cydbwysedd gwyn. Llawer gwell!

Dim ond ochr dechnegol y delweddu yw hyn, ond mae llawer mwy i’w wneud! Bydd yna ddigon o waith trawsgrifio i’w wneud – sef mewnbynnu’r wybodaeth ar label pob sbesimen i gronfa ddata a fydd yn mynd ochr yn ochr â’r delweddau digidol. Mae Dr Laura Jones, Swyddog Gwyddoniaeth, wedi canfod sut i ddefnyddio codau bar y sbesimenau i enwi ffeiliau’r delweddau yn awtomatig a chysylltu hyn â’r data trawsgrifiedig cywir ar ein cronfa ddata. Byddwn hefyd yn cynnal gwaith curadu archifol i warchod y casgliad am ddegawdau i ddod. Rwyf wrth fy modd hyd yma ac yn llawn cyffro ynghylch gweld i le y bydd hyn oll yn mynd yn y dyfodol. 

Yn y cyfamser, os oes gennych unrhyw ymholiadau am y prosiect, mae croeso i chi anfon neges e-bost ataf: Elinor.james@gardenofwales.org.uk