9 Medi 2021

Wythnos Cofiwch am Elusen

Owen Thomas

‘Nôl ym mis Mai 2000, agorwyd Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru i’r cyhoedd. Mae’n anodd meddwl ‘nôl at adeg cyn bodolaeth y cyfryngau cymdeithasol. Rwy’n cofio, ar y pryd, bod yn un o’r nifer bach ymhlith fy ffrindiau nad oedd yn berchen ar ffôn symudol. Roedd y Spice Girls yn dal i fod ar frig y siartiau. Mae pethau wedi newid! ‘Nawr, ni allaf ddychmygu bod heb fy ffôn, a dw i ddim yn meddwl fy mod wedi gwrando ar y Spice Girls ers ugain mlynedd (nid yn fwriadol beth bynnag, ond mae fy mlas ar gerddoriaeth yn newid ar ôl gwydraid o win coch …). 

Dechreuais weithio yn yr “Ardd”, fel yr ydym yn hoffi ei galw yn gryno, ym mis Ebrill eleni. Ac am gorwynt o daith! Mae dod i adnabod y staff, y gwirfoddolwyr, yr ymwelwyr a’r planhigion (wrth gwrs!) wedi bod yn wefr wirioneddol. Mae cwrdd â phobl sydd â chymaint o angerdd, penderfyniad a brwdfrydedd dros achos yn ysbrydoledig. Pobl sydd wedi bod yno o’r dechrau’n deg, yn gwneud cymaint o wahaniaeth i’n gwaith. 

Rwy’n gwybod erbyn hyn bod yr Ardd, ers iddi agor, wedi ennill enw da ledled y byd am fod yn ganolfan ragoriaeth ar gyfer cadwraeth ac ymchwil fotanegol, ac am gyfleoedd addysg, hamdden a dysgu ysbrydoledig ar gyfer ei hymwelwyr. Yn wir, efallai y byddwch yn methu rhai elfennau o’n gwaith pan fyddwch yn ymweld, er enghraifft ein hymchwil arloesol yn y Ganolfan Wyddoniaeth. Dyma lle rydym yn cynnal dadansoddiadau anhygoel o’r modd y mae ein hecosystem yn gweithio, ac yn ystyried sut y gallwn wella iechyd ein planed ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Fodd bynnag, er gwaetha’r ffaith ein bod wedi cyflawni cymaint yn barod, mae yna lawer iawn i’w wneud o hyd! 

Sy’n fy arwain at gymynroddion. Gall siarad am “roddion mewn ewyllysiau” fod yn bwnc anodd i ni ym Mhrydain. Ac mae ein harfer stoïcaidd o osgoi siarad am bynciau tabŵ yn waddol clir oddi ar gyfnod mwy gwylaidd. Ond mae hwn yn gyfle gwych i drafod hyn, yn enwedig gydag wythnos “Cofiwch Elusen” wedi cyrraedd. Mae’n amser siarad am yr hyn yr ydym am ei adael yn waddol ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. 

I nifer ohonom, rydym wedi gweld y byd yn tyfu ac yn datblygu y tu hwnt i adnabyddiaeth mewn cyfnod byr iawn. Mae bywyd yn newid yn gyflym, ac ni all natur ddal i fyny. Nid yn unig oherwydd allyriadau carbon, ond mae pethau megis ein defnydd o adnoddau a’n diwylliant tafladwy yn  gwneud llanast o’n planed. 

‘Nawr, dw i ddim yn dweud bod yr Ardd yn gallu ymateb i bob bygythiad y mae’r newid yn yr hinsawdd yn ei greu. Fodd bynnag, rydym ar flaen y gad o ran gwneud gwaith pwysig iawn. Nid yn unig ein hymchwil, ond ein rhaglen addysg, sy’n rhoi cyfle gwerthfawr i bobl ifanc ddysgu am bopeth, o enwau planhigion i le y daw eu byrgyrs ar ein fferm organig. 

Dim ond trwy gyfraniadau parhaus cefnogwyr ymroddedig y gellir cynnal prydferthwch a llwyddiant yr Ardd, ynghyd â’i gwaith o wella bywydau pobl yng Nghymru. Cymynrodd yw un o’r rhoddion mwyaf personol y gall unrhyw un ei adael, ac mae nifer o bobl hefyd yn dewis gadael rhodd i gefnogi achos sydd wedi bod o bwys arbennig iddynt. 

Bydd pob rhodd neu gymynrodd, ni waeth beth yw ei maint, yn helpu i sicrhau bod hyn yn bosibl. 

I gael rhagor o wybodaeth am y modd i’n cefnogi, cysylltwch ag Owen Thomas, y Rheolwr Datblygu, ar owen.thomas@gardenofwales.org.uk