Blogiau'r Ardd

Helynt Hirddydd Haf

gan

Cafodd yr archwiliadau o’r gwenynfeydd eu gohirio am ddiwrnod neu ddau yr wythnos hon o ganlyniad i’r stormydd mellt a tharanau a’r tywydd gwyntog.
Yn gyffredinol, nid yw gwenyn yn rhy hapus pan fydd rhywun yn agor y cwch gwenyn a storm ar y gorwel, felly mae’n ddoeth oedi os yw hynny’n bosibl.
Cynhaliwyd archwiliadau’r wythnos hon ar Hirddydd Haf; mae diwrnod hiraf y flwyddyn yn rhoi digon o amser i ni wneud ein gwaith.
Mae’r Ardd Furiog Ddwbl yn dod i’w blodau’n llawn, gyda’r gwenyn mêl yn gweithio ar y mintys y gath (Nepeta), y big-yr-aran galed a’r clafrllys (Scabiosa), a’r cacwn yn mwynhau’r gwiberlys (Viper’s-bugloss).

A hithau’n ganol mis Mehefin, rydym yn dal i gadw llygad am arwyddion o heidio gan y gall y gwenyn fod yn slei o hyd a chuddio celloedd brenhines. Felly mae’n talu bod yn fwy gwyliadwrus pan fyddwn yn archwilio.
Roedd un o’r cychod gwenyn yn y brif wenynfa wedi cynhyrchu llawer o gelloedd brenhines, felly roedd angen gweithredu i atal colli hanner y nythfa. Roeddem wedi gwirio’r nythfa hon o’r blaen i weld a oedd angen i ni atal unrhyw heidio, ond mae’n rhaid ein bod wedi colli’r arwyddion bryd hynny.
Gall hyd yn oed y gwenynwr mwyaf profiadol gael ei dwyllo gan y gwenyn. Rwy’n siŵr eu bod yn fy mhrofi i’m gwneud yn well gwenynwr!
Aethom ati’n ofalus i wirio’r nythfeydd lle roeddem yn disgwyl i’r breninesau gwyryf baru ac amlygu arwyddion eu bod yn dodwy mag newydd. Marciwyd y breninesau a oedd yn dodwy, er bod un wedi’i heglu hi a dianc cyn y gallwn ei chael hi i’r daliwr breninesau.
Roedd fy nwylo braidd yn ludiog o’r nythfa flaenorol, lle roedd y gwenyn wedi gludo eu cwch gwenyn at ei gilydd â llawer o lud gwenyn (propolis, sef sylwedd brown, gludiog sy’n cael ei wneud o resin coed, ac y mae gwenyn yn ei ddefnyddio i ludo rhannau’r cwch gwenyn at ei gilydd, fel diheintydd yn y cwch gwenyn, ac ar gyfer leinio celloedd y mag). Doeddwn i ddim am geisio cydio yn y frenhines gan fy mod yn poeni y byddwn yn peri niwed iddi, felly bydd yn rhaid i mi ei dal y tro nesaf.

Nodyn i f’atgoffa fy hun: newid menig pan fydd fy nwylo wedi mynd yn ludiog.
Ar y cyfan, roedd yn werth aros diwrnod neu ddau i’r tywydd fod yn fwy mwyn er mwyn sicrhau diwrnod llwyddiannus arall o archwilio.
‘Nawr bod y neithdar yn dechrau llifo o’r mieri a’r helyglys hardd, dylai hyn gadw’r gwenyn yn brysur, a gobeithio y gallwn ddechrau ychwanegu blychau ychwanegol at y cychod gwenyn er mwyn cael cynhaeaf mêl yn ddiweddarach yn y tymor.

Lynda Christie
20 Mehefin 2020