Cyrsiau Digidol

Yma, fe ddewch chi o hyd i amrywiaeth o gyrsiau fideo digidol i’ch helpu chi i arddio a thyfu!

Paentio Helyg

Mae yna dros 400 o rywogaethau o helyg, rhg. Salix, yn amrywio o lwyni bach i goed.

Mae rhywogaethau helyg yn cynhyrchu cynffonnau ŵyn bach yn y gwanwyn, sy’n darparu ffynhonnell hanfodol o neithdar a phaill ar gyfer peillwyr, yn enwedig ar ddechrau’r tymor pan nad oes ffynonellau eraill ar gael eto. Wrth i ni astudio DNA ym mêl Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, y ffynhonnell hon o baill oedd y mwyaf cyffredin ym mis Ebrill.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn eich dangos chi sut i baentio helyg grynddail fwyaf, Salix caprea, gan ddefnyddio gouache.  Cewch fwy o wybodaeth ar y planhigion gorau ar gyfer pryfed peillio yma.

Paentio Cenhinen Bedr y Beirdd

Mae cenhinen-Bedr y Beirdd (Narcissus poeticus var. recurvus) yn arogli’n hyfryd iawn, a chaiff ei thyfu’n aml ar gyfer olew hanfodol i’r diwydiant persawr.

Yn y fideo hwn, dysgwch sut i baentio’r rhywogaeth anghyffredin hon gan ddefnyddio dyfrlliwiau.

Paentio Cennin Pedr Cylchog

Planhigion o Fôr y Canoldir yw rhywogaethau gwyllt cennin-Pedr, a daw’r Genhinen-Bedr Gylchog o Ffrainc, Sbaen a Phortiwgal.

Rydyn ni’n tyfu’r cymeriad rhyfeddol hwn a mathau eraill o gennin-Pedr gwyllt yn ardal Môr y Canoldir yn y Tŷ Gwydr Mawr. Hwn yw un o’r mathau lleiaf o gennin-Pedr, yn ddim mwy na 15cm o uchder, ac mae’r dail yn gul iawn tebyg i frwyn.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn eich dangos chi sut i ddarlunio a phaentio Cennin Pedr Cylchog (Narcissus bulbocodium).

Darlunio Cennin Pedr

Dysgwch sut i ddarlunio blodyn cenedlaethol Cymru, y genhinen Bedr, yn y fideo hwn gan yr artist Julie Ann Sheridan.

Paentio Carwas Troellog

Mae hwn yn flodyn sy’n eithaf prin ym Mhrydain, ond mae blodyn Sir Gâr yn ffynnu ar ddolydd yr Ardd Fotaneg.

Cewch hyd i’r garwas troellog (Carum verticillatum) ar hen ddolydd yn ne-orllewin Cymru ond mae’n brin ar draws gweddill y DU. Roedd yn brin yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Waun Las hefyd tan i ni flingo rhannau lle’r oedd brwyn meddal yn tyfu’n drwch ac yna rhoi gwartheg i bori’r tir. Mae un cae arbennig yn Waun Las yn wyn dan flodau’r carways troellog yng nghanol yr haf.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn eich dangos sut i greu darlun syml o’r garwas troellog gan ddefnyddio paent dyfrlliw.

Darlunio Capiau Cwyr Pinc

Y cap cwyr hwn yw’r unig un sy’n lliw pinc. Yn Saesneg, enwir y ffwng hwn yn ‘Ballerina waxcap’, oherwydd y ffordd mae’r cap yn troi i fyny fel twtw ac o’r coesyn gwyn tal sy’n edrych fel dawnswraig bale yn sefyll ar un coes. Tua 20 mlynedd yn ôl, credwyd bod y cap cwyr pinc yn brin iawn. Yna, aeth mycolegwyr i chwilio amdano a daethant o hyd iddo mewn llawer o ardaloedd, gyda phob ardal yn rhydd o wrtaith artiffisial ac aflonyddwch.

Cafodd ei gofnodi ar Warchodfa Natur Genedlaethol Waun Las am y tro cyntaf ym 2015, ond mae bellach i’w weld yn aml bob blwyddyn – efallai oherwydd ein bod ni’n ffermio’n organig ac yn pori ein glaswelltiroedd yn ofalus am gapiau cwyr.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn eich dangos sut i ddarlunio delwedd syml o gapiau cwyr pinc.  Cewch fwy o wybodaeth ar ffyngau yn yr Ardd Fotaneg yma.

Gweithdy’r Gaeaf: Creu Torch

Mae’n draddodiad dod â rhywfaint o wyrdd o fyd natur i’n cartrefi yn ystod dathliadau’r Nadolig ym mis Rhagfyr.

Gellir gwneud torch i fywiogi’ch cartref o ddefnyddiau wedi’u fforio. Os oes gennych ardd, manteisiwch ar y cyfle pan fyddwch yn tacluso ar gyfer y gaeaf i gasglu defnyddiau i’w sychu, neu cadwch mewn cof blanhigion posibl ar gyfer gwneud eich torch Nadolig.

Adnodd y gellir ei lawr lwytho gyda rhestr defnyddiau a’r dull ar gael yma.

Darlunio Effros

Mae Effros (Euphrasia sp.) yn blanhigyn bach hardd y’n helpu cadw ein dolydd yn llawn blodau gwylltion.

Mae’r effros yn dwyn dŵr oddi wrth borfeydd gerllaw gan gadw’u niferoedd i lawr a chaniatáu i flodau gwylltion eraill amlhau – lle bydd effros fel rheol bydd nifer o flodau gwylltion eraill.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn eich dangos sut i greu delwedd syml ond hardd o’r effros gan ddefnyddio pensiliau lliw. Cewch ddysgu mwy am yr effros yn y blog hwn gan Bennaeth Dehongli’r Ardd Fotaneg.

Paentio Capiau Cwyr Ysblennydd

Yng Ngwarchodfa Natur Genedlaethol Waun Las yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, mae yna lechwedd lle y cofnodwyd 23 rhywogaeth o gapiau cŵyr. Mae’r madarch amryliw hyn, rhai ohonyn nhw ag arogl hefyd, yn prinhau’n gyflym yng nghefn gwlad Cymru, gan nad ydyn nhw’n gallu goddef gwrtaith na chael eu haredig.

Ond mae capiau cŵyr y ddôl yn ffynnu ar ddolydd organig Gwarchodfa Waun Las, sy’n cael eu pori gan ddefaid a gwartheg, ac hefyd ar rai o lawntiau’r Ardd. Cymru yw’r wlad orau yn y byd i weld glaswelltiroedd sy’n gyforiog o gapiau cŵyr.

Yn y fideo hwn, mae’r artist Julie Ann Sheridan yn dangos i chi sut i baentio llun syml o gapiau cwyr ysblennydd gan ddefnyddio dyfrlliwiau.

Compostio a Biochar

Mae compostio yn broses naturiol a rhad sy’n trawsnewid gwastraff eich cegin a gardd yn fwyd llawn maetholion i’ch gardd – ac mae mor hawdd ei wneud a’i defnyddio!

Mae biochar yn ffurf pur o garbon a all helpu’r broses gompostio, yn ogystal ag atal nwyon niweidiol rhag cael eu rhyddhau ac felly yn helpu amddiffyn ein hamgylchedd.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn eich tywys trwy’r camau o greu compost gartref, gan gynnwys y gwahanol ddeunyddiau y gellir eu defnyddio, sut i reoli’ch bin neu domen compost yn ogystal â thrafod y manteision o ychwanegu biochar.

Cacen Foron

Mae cacen foron yn ddantaith melys i’w fwynhau orau gyda phaned o de, ac mae ei phobi yn weithgaredd a gall gael ei fwynhau gan y teulu cyfan.

Yn y fideo hwn, mae Rebecca o Arty Cooks yn eich dysgu chi sut i wneud cacennau cwpan moron.

Rysáit ar gael yma.

Tocio Planhigion

Mae gwybod sut i docio planhigion yn gywir yn sgil allweddol i’w gael yn yr ardd, ac mae gymaint o dechnegau y gall cael eu defnyddio i docio.

Mae tocio yn lleihau tyfiant planhigyn, neu gael gwared â brigau neu goesau nid oes angen ar y planhigyn bellach, er mwyn annog tyfiant ffyniannus a chryf yn y tymor tyfu newydd.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn eich dangos chi sut i docio amrywiaeth o blanhigion yn yr ardd, gan gynnwys yr offer sydd eu hangen.

Tomwelltio a Dim-palu

Mae nifer o fanteision o ddefnyddio’r dull dim-palu yn eich gardd. Mae’r rhain yn cynnwys treulio llai o amser yn chwynnu’r ardd, llai o amser yn dyfrio a’r gallu i dyfu mwy o lysiau mewn ardal llai o faint.

Mae tomwelltio yn ffordd rhwydd a rhad o ychwanegu maeth i’ch gardd.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn edrych ar y manteision o domwelltio a’r dull dim palu.

Sut i Blannu Bylbiau Gwanwyn

Mae yna gymaint o fanteision i blannu bylbiau gwanwyn yn yr ardd, maent yn dod â bach o liw i’r ardd ar ôl y gaeaf llwm a thywyll ac maent hefyd yn darparu ffynhonnell fwyd cynnar hanfodol i’n pryfed peillio.

Mae yna amrywiaeth o fylbiau ar gael, gydag un sy’n addas i bob gardd. Mae bylbiau gwanwyn hefyd yn hawdd iawn i dyfu a gofalu amdanynt.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein dangos sut i blannu bylbiau cennin Pedr.

Sut i Storio Llysiau Cartref

Does dim byd tebyg i fwyta’ch llysiau ffres, cartref eich hun dros fisoedd y gaeaf.

Er mwyn byw ffordd o fyw mwy hunangynhaliol, mae’n hanfodol bwysig gwybod sut i storio’ch llysiau cartref yn gywir.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein dangos sut i storio amrywiaeth o lysiau dros y gaeaf, trwy adael rhai llysiau yn y ddaear a storio eraill y tu mewn.

Sut i wneud Jam Cartref

Mae jar o jam neu gyffaith cartref gymaint yn well nag un sydd wedi’i brynu mewn siop.

Diwedd yr haf a dechrau’r hydref yw’r adeg gorau o’r flwyddyn i fwyara, ac mae eleni wedi bod yn dymor arbennig ar gyfer mwyar duon.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau o wneud jam cartref mwyar duon, gan gynnwys yr offer a’r cynhwysion sydd eu hangen.

Creu Pwll Bywyd Gwyllt

Mae pyllau bywyd gwyllt yn fuddiol iawn i erddi a gallant eich helpu chi fel garddwr.

Mae manteision diddiwedd o gael pwll yn eich gardd, maent yn hafan i fywyd gwyllt ac yn darparu cynefinoedd i frogaod, llyffantod a madfallod a all helpu i reoli plâu’r ardd. Maent hefyd yn darparu ardal i adar yfed a golchi, gan ddarparu cymaint o fioamrywiaeth mewn ardal fach.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau ar sut i greu pwll gardd a’r pethau i’w hystyried fel lleoliad, dyluniad, adeiladu a phlannu.

Cyflwyno Cyfres yr Hydref

Gan bod yr hydref meteorolegol wedi cyrraedd, dyma ni’n cyhoeddi’n cyfres cyffrous o fideos yr hydref gydag Adam yn yr Ardd!

Mae cymaint i’w wneud yn yr ardd er mwyn ei paratoi am y gaeaf a’r tymor tyfu newydd a bydd Adam yn eich tywys trwy rhai o’r tasgau hyn.

Gardd Tyfu’r Dyfodol

Mae Gardd Tyfu’r Dyfodol o fewn Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru yn bodoli i roi syniadau newydd ar gyfer gosod a threfnu’ch gardd eich hun er mwyn tyfu ffrwythau, llysiau, perlysiau a blodau – ta beth yw maint eich ardal chi!

Rhennir yr ardd yn welyau fydd yn dangos dulliau gwahanol o dyfu – gardd i batrwm potager, pamau uwch, traddodiadol, mannau cysgodlyd a mannau sy’n addas i fywyd gwyllt.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys o gwmpas Gardd Tyfu’r Dyfodol gan hefyd sgwrsio â’n Swyddog Marchnata, Steffan, amdano’r prosiect.

Tyfu Blodau Torri

Mae yna nifer o fanteision i dyfu blodau torri ein hunain gartref, un o’r prif rai yw lleihau ein holion traed carbon trwy ostwng y galw am flodau torri sy’n cael eu mewnforio.

Mae tusw o flodau a thyfwyd cartref yn anrheg hyfryd ar gyfer achlysur arbennig a gall petalau blodau sych cael eu defnyddio fel conffeti priodas sy’n llawer mwy cyfeillgar i’r amgylchedd!

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau o dyfu blodau torri yn ein gerddi.

Chwynnu’r Ardd

Gall chwynnu rhai ardaloedd o’n gerddi eu gwneud yn daclusach er mwyn eu dangos ar eu gorau! Yn syml, mae chwyn yn unrhyw blanhigyn sy’n tyfu lle nad oeddech chi’n ei bwriadu iddo dyfu.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein dangos sut i chwynnu ein gerddi trwy gydnabod pa blanhigion sy’n chwyn, technegau ar sut i fynd ati i chwynnu’r ardd a sut i reoli ac atal chwyn rhag tyfu yn y lle cyntaf.

Dyfrio Planhigion

Mae dyfrio’n gywir yn un o’r pethau pwysicaf i’w wneud wrth dyfu planhigion.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy rai o’r pethau i wneud ac osgoi wrth ddyfrio, sut i osgoi gor-ddyfrio a than-dyfrio a rhai technegau ar sut i gael y gorau allan o’ch planhigion a’ch gardd.

Garddio gyda Natur

Mae ein gerddi yn mannau arbennig lle gallwn gysylltu â’r byd naturiol, ac mae garddio gyda natur yn hanfodol bwysig.

Mae cyfanswm arwynebedd gerddi Prydain yn fwy na chyfanswm arwynebedd ein holl Warchodfeydd Natur Genedlaethol gyda’i gilydd – sy’n golygu os ydym i gyd yn gofalu am ein gerddi gyda gofal, gallwn gyfrannu at gefnogi bioamrywiaeth.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn dangos i ni rai camau syml y gallwn ni i gyd eu cymryd i annog natur i’n gerddi.

Plannu Potiau Blodau

Gall potiau o flodau helpu ychwanegu lliw a bywiogi unrhyw ardd neu ardal agored.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau syml o blannu potiau o flodau, gan gynnwys argymhellion ar ddraenio a threfnu blodau ynddynt.

Diogelu Ein Planhigion

Mae garddio yn weithgaredd mor werth chweil a does dim rhaid iddo amharu ar natur.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn dangos i ni sut i amddiffyn ein planhigion a’n cnydau rhag amrywiaeth o ymwelwyr i’r ardd, fel adar a phryfed, mewn ffordd sy’n gyfeillgar i natur, gan gynnwys chwistrell organig cartref, plisg wyau a gwlân.

Tyfu Salad: O’r Ardd i’r Plât

Gall tyfu bwyd eich hun fod yn werth chweil, ac mae dail salad yn rhai o’r cnydau cyflymaf a hawsaf i’w tyfu. Gallwch osgoi gwastraff ac arbed arian trwy dyfu cnydau ‘torri-a-dod-eto’ – wrth i chi dorri dail anaeddfed yn gyson, mae mwy yn ail-dyfu – gan roi cyflenwad cyson i chi trwy gydol y tymor.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn esbonio sut i dyfu pum cnwd salad gwahanol yn hawdd i’w mwynhau dros yr haf.

Sut i Gynllunio’ch Gardd

Gall fod yn anodd gwybod ble i ddechrau wrth gynllunio’ch gardd, gan wneud y mwyaf o’r lle sydd ar gael.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau syml o gynllunio a dylunio gardd, yn ogystal â phethau pwysig i’w cofio.

Buddion Iechyd Garddio

Mae amrywiaeth o astudiaethau wedi dangos y gall garddio, cerdded, ymgysylltu â bywyd gwyllt a natur cael effaith gadarnhaol ar ein hiechyd a lles meddyliol a chorfforol.

Yn y fideo hwn, mae Adam yn trafod sut y gall ein gerddi a’n mannau awyr agored ddarparu llochesi inni, a’r ffyrdd gorau o’u mwynhau.

Trawsblannu Eginblanhigion

Gall tyfu planhigion o hadau fod yn ffordd werth chweil a chyffrous i ychwanegu mathau newydd o blanhigion i’ch gardd.

Wedi plannu hadau’r hocyswydd pythefnos yn ôl, mae Adam yn ein tywys trwy’r camau o drawsblannu eginblanhigion i gynwysyddion mwy o faint yn y fideo hwn.

Offer Garddio

Mae garddio’n haws ac yn llawer mwy o hwyl pan mae gennych yr offer cywir ar gyfer y dasg! Yn y fideo hwn, mae Adam yn eich dangos y pum offeryn garddio gorau sydd eu hangen arnoch, yn ogystal â sut i’w defnyddio, er mwyn dod yn arddwr llwyddiannus.

Sut i Blannu Hadau

Mae plannu hadau yn rhywbeth cyffrous i wneud ac i fwynhau yn yr ardd!

Mae hocyswydd yn rhwydd i’w tyfu, yn rhoi blodau hyfryd pinc a gwyn ac yn denu pryfed peillio o bob math, yn enwedig gwenyn.

Cyflwyniad i Adam yn yr Ardd