Blodau gwyllt yn llesol? Chwilio am wyddonwyr gwerin medrus ar gyfer astudiaeth yn y DG – ac i helpu ysbytai’r GIG i flodeuo

  • Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru yn cyfuno â Phrifysgol Abertawe ar gyfer yr astudiaeth fwyaf o’i bath
  • 2,000 o wyddonwyr gwerin i gael hadau i dyfu blodau gwyllt yn eu cartrefi, ac ar ôl i’r hadau flodeuo i gasglu hadau ‘newydd’ i’w plannu yn ysbytai’r GIG
  • Ymchwilwyr i astudio buddiannau lles garddio, gwirfoddoli a’r gymuned yn y prosiect Tyfu Gyda’n Gilydd

Mae angen criw o arddwyr amatur o bob rhan o’r DG ar gyfer prosiect ymchwil newydd i edrych ar fuddiannau tyfu planhigion, gwirfoddoli a chymunedau ar-lein – a bydd ysbytai’r GIG hefyd yn blodeuo o’r herwydd.

Yn yr astudiaeth fwyaf o’i bath erioed, bydd Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru yn anfon hadau am ddim at 2,000 o wirfoddolwyr i feithrin a thyfu blodau gwyllt yr haf hwn.  Ar ôl i’r planhigion flodeuo, gofynnir i wyddonwyr gwerin droi’n ‘gasglwyr’ a chrynhoi eu hadau i gyd. Caiff y rheiny wedyn eu plannu yn ysbytai a chlinigau’r GIG yr haf nesaf i gleifion, staff ac ymwelwyr eu mwynhau.

Bydd y rhai sy’n cymryd rhan yn cael eu gwahodd i ymuno â  chymuned ar-lein Tyfu Gyda’n Gilydd, yn cael awgrymiadau am dyfu a lles, a chyngor sut i droi eu  mannau agored yn feithrinfeydd bywyd gwyllt.

Bydd ymchwilwyr o Brifysgol Abertawe yn edrych sut mae’r cyfuniad o arddio, gwirfoddoli a  bod yn rhan o ‘gymuned’, dros dymor tyfu cyfan, yn llesol i iechyd meddwl. Dyma’r tro cyntaf i’r tri pheth hyn gael eu hastudio gyda’ i gilydd ar raddfa mor fawr.

Does dim angen arbenigedd na gardd fawr – bydd pob pecyn yn cynnwys cyfarwyddiadau llawn, a dim ond blwch sil ffenestr, blwch patio neu wely  blodau bach fydd eisiau arnoch i ddechrau ar y gwaith. Bydd y Pecyn Tyfu Gyda’n Gilydd hefyd yn cynnwys amlenni wedi’u stampio’n barod i’r rhai sy’n cymryd rhan bostio’u cynhaeaf hadau nôl i’r Ardd Fotaneg, felly ni fydd yn costio’r un ddimai i gymryd rhan.

Gofynnir i wirfoddolwyr lenwi tri holiadur 10 munud yn ystod y prosiect.

Meddai Kathryn Thomas, swyddog prosiect yr Ardd Fotaneg:

“Bydd ein prosiect ‘Tyfu Gyda’n Gilydd’ yn ffordd wych i bobl gyfrannu at astudiaeth ymchwil bwysig, gan dyfu blodau gwyllt hardd yr un pryd.  Rydyn ni’n chwilio am bobl o bob math o gefndir – does arnoch ddim angen gardd hyd yn oed!  Ac rydyn ni wedi dewis planhigion am eu lliw, uchder amrywiol ac adegau blodeuo i greu’r diddordeb pennaf, gan gynnwys y pabi, penlas yr ŷd a phabi’r gwenith. Arferai’r rhain fod yn gyffredin yng nghefn gwlad, ond erbyn hyn maent yn olygfa brin.”

Meddai Dr Luke Jefferies, Darlithydd mewn Seicoleg Glinigol ac Iechyd Meddwl ym Mhrifysgol Abertawe:  “Fel seicolegydd, mae gennyf ddiddordeb mawr mewn archwilio ffyrdd i wella lles unigolion, cymunedau a’r amgylchedd.  Yr hyn sy’n gyffrous yw bod yr astudiaeth hon yn canolbwyntio ar les yn ei ystyr ehangaf ac ar gyfer pawb. Mae’n cyfuno garddio, gwirfoddoli a swyddogaeth cymunedau ar-lein,  ac mae’r gymysgedd honno’n arbennig iawn. Byddwn hefyd yn gallu mesur lles dros dymor tyfu cyfan.”

Mae rhagor o wybodaeth sut i gymryd rhan yn y prosiect Tyfu Gyda’n Gilydd i’w chael yn garddfotaneg.cymru/growing-together.  Rhaid i’r rheiny sy’n cymryd rhan fod yn preswylio ar dir mawr y Deyrnas Gyfunol ac yn 18+ oed,  ond does dim cyfyngiadau eraill yn y gwaith ymchwil hwn. Cofrestrwch eich diddordeb erbyn 11 Ebrill 2021. Os byddwch yn cofrestru drwy’r post, cysylltwch â Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, Llanarthne, Sir Gaerfyrddin SA32 8HG.

Yn ystod y Cyfnod Clo cyntaf y llynedd, tyfodd dros 1,600 o wirfoddolwyr Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru flodau gwyllt ar gyfer Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe i godi eu calonnau eu hunain ac i ddod a gwên i wyneb y gymuned.