Blogiau'r Ardd

Plas Pilipala: Gloÿnnod Cynffon Wennol

gan

Ers i’r gloÿnnod cynffon wennol dechrau dodwy wyau ar y Citrus ym Mhlas Pilipala, rydym nawr ar ein nawfed planhigyn, sydd ddim mawr o syndod.  Yn yr un ffordd mae’r glöyn gwyn mawr yn gallu bwyta trwy wely llysiau, mae ychydig o’r rhywogaeth Papilio yn cael eu hadnabod fel pla’r planhigion sitrws.  Ond does dim ots gennym, yn enwedig pan allwch weld y lindys gwyrdd hyfryd.

Y prif gynffon wennol sydd gennym yn dodwy yw’r cynffon wennol Mormon Cyffredin, Papilio polytes.  Mae’r pilipala gwrywaidd o’r rhywogaeth yma yn edrych yr un, yn ddu gyda llinell hufen.  Mae’r pilipalod benywaidd yn gallu edrych yn debyg i’r gwrywod, ond maent yn dangos ffurf drawiadol, gydag addurn â les a chlytiau coch.  Mae’r pilipalod benywaidd yn dynwared ymddangosiad o rywogaeth cynffon wennol arall; un sy’n wenwynig ac yn anfwytadwy.

Rhywbeth arall wnaethom ddysgu’n gyflym am y lindys yw eu bod yn edrych yn gwbl wahanol o pan ydynt yn deor yn gyntaf a pan ydynt yn barod i chwileru.  Pan ydynt yn ymddangos yn gyntaf, fel creaduriaid maint smotyn llwch, maent yn llwyd dywyll gyda streipiau gwyn (yn debyg i faw adar).  Maent yn aros fel hyn wrth iddynt dyfu’n fwy a fwy, unwaith iddynt fod tua maint ewin bawd, maent yn trawsffurfio i’w ymddangosiad gwyrdd a bandiau gwyrdd sy’n ymgymysgu â lliw’r dail.

Mae’n un peth i weld y crysalisau wedi’i llinellu’n daclus yn y caets ymddangos, ond unwaith i chi weld chwiler yn cydio’n dyn i ochr isaf y ddeilen, rydych yn gwerthfawrogi egwyddor y cuddliw.  Mae crysalis y  Mormon Cyffredin wedi cuddio’n dda, gyda harnes un edefyn sidan yn clymu nhw’n dyn i goes y planhigyn.