Blogiau'r Ardd

Adeg y cynhaeaf ar gyfer Gwenynfeydd yr Ardd.

gan

Rydym wedi gorfod gwirio’r storfeydd yn y cychod gwenyn lawer gwaith y tymor hwn i sicrhau bod gan y gwenyn ddigon o fwyd i’w cynnal tan yr archwiliad nesaf, heb sôn am ddigon o fêl dros ben i’w gymryd fel cynhaeaf mêl. Yn y brif wenynfa, mae’r storfeydd wedi bod yn isel iawn, er efallai fod llawer o borthiant wedi bod o gwmpas, mae’r tywydd cyfnewidiol, ynghyd â storm ar ôl storm yr haf hwn, wedi cadw’r gwenyn y tu mewn. Pan fydd hyn yn digwydd byddant yn chwilota’n wyllt ar ddiwrnodau da ond yna’n bwyta’r cyfan pan fyddant wedi’u cyfyngu. Rwy’n credu ar gyfartaledd y bydd gennym oddeutu 5 cilo fesul cwch gwenyn, sy’n wael iawn!

Er hynny, penllanw ar yr holl waith caled yw cael mwynhau’r broses o echdynnu’r mêl, ac mae’r tro cyntaf y bydd y tap mêl yn cael ei agor a gweld yr hylif euraidd yn arllwys o’r echdynnwr, yn weithgaredd pleserus tu hwnt. Byddwn yn echdynnu ac yn potelu pob blwch mêl ar wahân er mwyn cadw’r blasau unigryw o’r cychod gwenyn a’r gwenynfeydd unigol.

O ran cadw gwenyn ar ddiwedd yr haf, dyma’r adeg i feddwl am baratoadau’r gaeaf. Mae angen i’r nythfeydd fod yn rhydd rhag clefydau a phlâu. Rydym wedi bod yn cynnal archwiliadau clefydau yn rheolaidd trwy gydol y tymor ac wedi rhoi triniaeth i leihau’r gwiddon Varroa i helpu’r gwenyn. Mae angen iddynt fod yn gadarn o ran brenhines, yn ddelfrydol gyda brenhines newydd ifanc i’w cynnal tan y gwanwyn. Mae’r rhan fwyaf o’n nythfeydd wedi cael brenhines newydd. Mae gennym gwpl o freninesau hŷn sydd wedi bod yn gryf iawn y tymor hwn, felly rwyf wedi eu gadael i weld a fyddant yn dod trwy’r gaeaf, ac efallai y byddaf yn cyflwyno brenhines newydd y flwyddyn nesaf. Mae angen i’r cychod gwenyn fod yn gryf yn barod ar gyfer y gaeaf gyda digon o wenyn a storfeydd o baill a mêl.

Rydym wedi uno cwpl o gychod gwenyn a oedd yn cael eu hystyried yn rhy wan i fynd trwy’r gaeaf, gyda nythfeydd cryfach i wneud defnydd da o’r gwenyn hyn.

Yn ystod yr wythnosau nesaf, byddwn yn parhau i wirio maint y storfeydd, ac yn ychwanegu porthiant ychwanegol os bydd angen. Mae angen tua 30-40 pwys o storfeydd ar bob cwch gwenyn i’w para tan y gwanwyn nesaf. Fel rheol, byddwn yn gadael llofft fêl a’r storfeydd yn y bocs magu ar gyfer pob cwch gwenyn. Mewn rhai ffyrdd, os cawn aeaf oer, dyna fyddai orau i’r gwenyn. Pan fydd hynny’n digwydd, byddant yn arafu ac yn aros mewn clwstwr tynn, gan arbed eu hegni a’u bwyd. Os cawn aeaf mwyn a gwlyb, nid yw’r gwenyn yn clystyru, mae’r frenhines yn dal i ddodwy, a byddant yn defnyddio’u storfeydd yn gyflym iawn!

Gobeithio y cawn hydref mwyn a digon o borthiant hwyr (dylai fod digon o iorwg o amgylch yr Ardd) i’r gwenyn gael porthi i helpu i wneud gwenyn ifanc cryf i’w cynnal dros fisoedd y gaeaf.

Lynda Christie

1 Mis Medi, 2020