Llyfrgell ac archifau

Mae gan yr Ardd gasgliad llyfrgell o dros 2,000 o lyfrau botanegol a mycolegol, ac archifau sy’n delio â mwy na 400 mlynedd o hanes y safle.

Diolch i gefnogaeth ein rhoddwyr a’n gwirfoddolwyr, mae gan yr Ardd lyfrgell ac archif arbenigol sydd wedi’u lleoli yn y Ganolfan Wyddoniaeth.  Fel casgliad o lyfrau cyfeiriol arbenigol, maen nhw’n delio â phynciau sy’n berthnasol i ymchwil a dysgu yn yr Ardd, ac fe’u defnyddir yn bennaf gan staff, myfyrwyr ac ymchwilwyr sy’n ymweld â ni.

Mae tîm brwdfrydig o wirfoddolwyr wedi trefnu a didoli cannoedd o lyfrau a chyfnodolion a roddwyd gan aelodau a chefnogwyr.   Mae gan y gwirfoddolwyr gefndiroedd gwahanol, ond maen nhw’n unedig yn eu hymdrech i ddarparu casgliad a gwasanaeth gwybodaeth o’r radd flaenaf.  Mae’r profiad hwn yn rhan o ddysgu gydol oes i nifer ohonynt, wrth iddyn nhw ymgymryd â phrosiectau ymchwil, ac ymdrechu i ddeall y pynciau gwahanol sy’n rhan o waith gardd fotaneg yn y 21fed ganrif.

Mae ein hadnoddau yn cynnwys tua 2,000 o lyfrau a monograffau yn y prif gasgliad sy’n delio â blodau Cymru a’r byd, botaneg, cadwraeth bio-amrywiaethol, garddwriaeth, a darlunio botanegol, ynghyd â rhai ar bynciau penodol megis ethno-botaneg a thraddodiadau llysieuol Cymreig. Mae gennym gasgliad o lyfrau am Gymru, ei phobl, ei diwylliant a’i hanes.

Mae’r llyfrgell yn gartref i sawl casgliad arbennig:

  • Casgliad Mycolegol Stanley J Hughes – dros 1,000 o lyfrau ac adargraffiadau a roddwyd o gasgliad personol y mycolegwr dosbarthu byd-enwog. Mae gwirfoddolwyr wrthi’n sganio peth o’r casgliad er mwyn ei gael mewn fformat digidol.
  •  Llyfrgell y Gymdeithas Cennau Prydeinig, gyda dros 300 o lyfrau a 8,500 o adargraffiadau, a arolygir gan ei llyfrgellydd anrhydeddus, Ray Woods.
  • Casgliad Mycolegol Roy Watling sy’n cynnwys llyfrau, papurau a chylchgronau gwyddonol a roddwyd gan yr Athro Watling, cyn Bennaeth Mycoleg yng Ngardd Fotaneg Frenhinol Caeredin
  • Casgliad D J Mabberley yn cynnwys holl bapurau yr Athro Mabberley a ddefnyddiodd yn ei ymchwil ar gyfer tri argraffiad o’i lyfr ar blanhigion

Mae’r archifau yn cynnwys dros 2,000 o ddogfennau a delweddau sy’n berthnasol i ddatblygiad yr Ardd, o ystâd Middleton yn y 18fed ganrif i brosiect y Mileniwm a’r sefydliad cenedlaethol.   Ry’n ni’n parhau i gasglu dogfennau a ffotograffau ac ar hyn o bryd rydym yn casglu hanes ar lafar hefyd gan recordio atgofion pobl a oedd yn gysylltiedig ag ystâd yr Ardd yn y gorffennol.

Ry’n ni ar agor ar hyn o bryd am 2 neu 3 diwrnod yr wythnos. Os hoffech ddefnyddio’r llyfrgell neu’r archifau, cysylltwch â ni ymlaen llaw os gwelwch yn dda.

Am fwy o wybodaeth neu ymholiadau ar gyfer helpu, cysylltwch os gwelwch yn dda â:

library.user@gardenofwales.org.uk

Randall David, Casgliadau ffotograffau ac Archifau (gwirfoddolwr) randall.david@gardenofwales.org.uk

Dr Natasha de Vere, Pennaeth Gwyddoniaeth natasha.devere@gardenofwales.org.uk