Blogiau'r Ardd

Garddio ar gyfer pryfed hofran

gan

Pan fyddwch yn clywed sôn am beillwyr, mae’n debygol y byddwch yn meddwl gyntaf am wenyn. Serch hynny, mae pryfed hofran yn beillwyr effeithiol hefyd, ac maent yn casglu paill ar y blew sydd ar eu cyrff gystal â gwenyn1.

Fodd bynnag, nid o ran peillio yn unig y mae pryfed hofran yn bwysig! Gallant fod â rolau eraill mewn ecosystemau, gan fod rhai pryfed hofran yn gallu ailgylchu deunyddiau biolegol a rheoli plâu, er enghraifft pryfed gleision, ar blanhigion1,2,3.

Os ydych am ddenu rhagor o bryfed hofran i’ch gardd, mae yna nifer o bethau y gallwch eu gwneud:

Y peth cyntaf y gallwch ei wneud yw lleihau pa mor aml yr ydych yn torri eich lawnt. Bydd gadael iddo dyfu yn y gwanwyn a’r haf yn darparu digon o borthiant ar gyfer pryfed hofran, oherwydd efallai y bydd blodau megis dant y llew a’r bengaled benddu yn blodeuo yno. Bydd gwneud hyn hefyd yn helpu peillwyr eraill, megis gwenyn a glöynnod byw, yn ogystal â bywyd gwyllt megis draenogod, brogaod ac adar sy’n chwilio am loches.

Gallwch hefyd eu denu i’ch gardd a’u helpu i ffynnu trwy blannu blodau cyfeillgar i bryfed hofran. Mae yna amrywiaeth o blanhigion gwahanol y gallwch eu cyflwyno i’ch gardd os nad ydynt yno eisoes. Mae planhigion tebyg i serenllysiau blodeuog (Aster, Rudbeckia a Helenium), y bengaled, iorwg a ffenigl yn wych ar gyfer pryfed hofran sy’n chwilota, ynghyd â dant y llew a blodau ymenyn (y gallwch eu cael am ddim trwy dorri eich lawnt yn llai aml)4,5. Gwnaed Ymchwil yn yr Ardd i bennu ymhle y mae pryfed hofran yn chwilota, a hynny trwy ddefnyddio codau bar DNA y paill a ganfyddir ar eu cyrff; felly mae hyn hefyd yn rhoi syniad o ba blanhigion sy’n addas ar gyfer pryfed hofran. Mae hefyd yn syniad da sicrhau bod yna amrywiaeth o blanhigion sy’n blodeuo ar adegau gwahanol o’r flwyddyn, gan fod hyn yn golygu bod gan bryfed hofran megis y pryf hofran marmalêd (Episyrphus balteatus) fynediad at neithdar trwy gydol y flwyddyn. Er enghraifft, gallech blannu ffenigl i flodeuo yn yr haf ac iorwg i flodeuo yn yr hydref.

At hynny, gallwch greu merllyn pryfed hofran, sy’n weithgaredd hwyliog a diddorol ar gyfer plant ac oedolion, fel ei gilydd. Mae rhai pryfed hofran, er enghraifft y pryf gormes (Eristalis tenax), yn dodwy eu hwyau mewn dŵr, sydd wedyn yn datblygu’n larfâu (a elwir hefyd yn gynrhon cynffon llygoden fawr) ac yn byw yn y dŵr. Os oes gennych bwll, efallai eich bod eisoes wedi eu gweld. Fodd bynnag, os nad oes gennych bwll, gallwch greu merllyn pryfed hofran yn rhwydd trwy ddefnyddio pethau o gwmpas eich tŷ a’ch gardd. Gallech greu un allan o hen badell lestri, bocs storio plastig neu boteli llaeth mawr, er enghraifft. Mae hon yn ffordd wych o ailgylchu unrhyw gynwysyddion sydd gennych. Gellir llenwi’r cynhwysydd o’ch dewis â dŵr, ac yna ychwanegu dail, glaswellt a brigau. Bydd y rhain yn arnofio ac felly’n darparu llwyfannau lle gall y pryfed hofran benywaidd eistedd wrth iddynt ddodwy eu hwyau. Mae’n well gosod y merllyn mewn safle cysgodol, lle mae’n llai tebygol o anweddu. Pan fydd eich merllyn pryfed hofran yn barod ac wedi bod yn ei le am ychydig wythnosau, ceisiwch weld a oes yna gynrhon cynffon llygoden fawr yn nofio o gwmpas.

Bydd gwneud hyn yn annog pryfed hofran i ddod i’ch gardd trwy gydol y flwyddyn, a hynny, gobeithio, mewn niferoedd mwy nag o’r blaen. Nid pryfed hofran yn unig a fydd yn elwa ar hyn: bydd pryfed eraill yn cael eu hannog i ddod i’ch gardd, ac felly adar a mamaliaid bach hefyd.

Os hoffech gael rhagor o wybodaeth am sut i greu merllyn pryfed hofran, ewch i’r wefan hon: https://www.thebuzzclub.uk/hoverfly-lagoons

Cyfeiriadau

1.Stubbs AE a Falk SJ. British Hoverflies. 2il argraffiad. Reading: British Entomological Society; 2012.

2.Doyle T, Hawkes WLS, Massy R, Powney GD, Menz MHM a Wotton KR. Pollination by hoverflies in the Anthropocene. Trafodion y Gymdeithas Frenhinol B: Y Gwyddorau Biolegol [y Rhyngrwyd]. 2020 Awst 21 [dyfynnwyd 2020 Hyd 12]. Ar gael yn: https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rspb.2020.0508

3.Chambers RJ ac Adams THL. ‘Quantification of the impact of hoverflies (Diptera: Syrphidae) on cereal aphids in winter wheat: an analysis of field populations’. Journal of Applied Ecology.1986;23:895-904.

4.Gardener’s World. ‘The best flowers for hoverflies’. [Y Rhyngrwyd]; 2019 Mehefin 28 [dyfynnwyd 2020 Hyd 13]. Ar gael yn: https://www.gardenersworld.com/plants/the-best-flowers-for-hoverflies/

5.Sadeghi H. ‘Abundance of adult hoverflies (Diptera: Syrphidae) on different flowering plants’. Caspian Journal of Environmental Sciences. 2008;6(1):47-51.