Blogiau'r Ardd

Popeth Hardd a Hyfryd – ewch am dro am filltir o gwmpas yr Ardd

gan

Pellter: 1 filltir (1.6km)

Amser yn fras: 20-30 munud

Camau: 2000

Calorïau: 80-100

Addas ar gyfer cadeiriau olwyn a chadeiriau gwthio

Nodweddion Arbennig: Llynnoedd hardd, nodweddion Cyfnod y Rhaglywiaeth, planhigion ecsotig, mathau prin o gen, adar y coed.

Oherwydd firws Covid-19, rhai ichi gadw pellter o 2m rhyngoch chi ac unrhyw un nad yw’n aelod o’ch cartref.

Os byddwch wedi cerdded milltir, mae’n weddol sicr y byddwch yn teimlo’n eithaf bodlon – gall cerdded yn rheolaidd atal clefyd siwgwr Math 2, lleihau pwysedd gwaed uchel a gwella’ch iechyd meddyliol.

Bydd y daith hon o filltir yn mynd â chi o gwmpas ymylon yr Ardd fwy ffurfiol, byddwch yn mynd heibio arddangosiadau hardd a bywyd gwyllt rhyfeddol ar y ffordd – dilynwch y saethau coch ar hyd y llwybr.

Wrth fynd o brif fynedfa orllewinol y Tŷ Gwydr Mawr byddwch yn mynd heibio i Dŷ Principality. Adeiladwyd hwn 200 mlynedd yn ôl i wasanaethu Neuadd Middleton, a oedd lawer yn fwy o faint ac a losgwyd i’r llawr ym 1931. Edrychwch ar yr arwyddion i weld sut le oedd Neuadd Middleton ar un adeg.

Ewch i’r dde i lawr y rhiw a gweld golygfeydd gwych o Dŵr Paxton ar y chwith – adeiladwyd hwn yn deyrnged i’r Arglwydd Nelson 200 mlynedd yn ôl.

Hanner y ffordd i lawr byddwch yn mynd heibio i’r cerflun Tarw (tarw du Cymreig) gan Sally Matthews. Mae’r cerflun yn llawn o wlân defaid duon sy’n cael ei ddwyn yn rheolaidd gan adar i adeiladu eu nythod.  Yn ystod yr haf bydd yr Ardd Wyllt  ar y dde yn fflach o liwiau llachar.

Bron ar waelod y rhiw, trowch i’r dde gan ddilyn y saeth goch. Ar ddiwedd y llwybr edrychwch am hen helygen ddeilgron ar y dde – bydd yr arwydd wrth ymyl y goeden yn dweud wrthych am arbrawf difyr sydd gennym yma i warchod math prin o gen.

Bydd y llwybr nesaf yn mynd â chi heibio i’r Llyn Canol – lle rhagorol i edrych am deuluoedd o’r wyach fach, fflachiadau o las y dorlan a chrëyr yn sefyll yn ei unfan yn barod i gipio pysgodyn.

Os  byddwch yn ffodus iawn, fe allech weld dyfrgi.

Dilynwch y llwybr coch dros bont garreg hyfryd lle bydd y sigl-i-gwt yn brysur yn gwibio dan y bont, a gallwch edrych draw at y Llyn Uchaf sy’n llawn o lili’r dŵr. Ar hyd y llwybr nesaf hwn byddwch yn mynd heibio i’r fynedfa i’n Coedfa, sy’n cael ei hagor yn ffurfiol i’r cyhoedd am y tro cyntaf yn 2020.

Wedyn bydd y saethau coch yn mynd â chi heibio’r pyllau chwilota, sy’n fan dysgu poblogaidd i blant ysgol a theuluoedd o ymwelwyr – edrychwch am lyffantod yn cropian a brogaod yn neidio.

Byddwch yn mynd heibio’r Tŷ Unnos wedyn – adeilad pren a luniwyd gan yr arlunydd Owen Griffiths. Cafodd ei godi mewn un diwrnod ym mis Rhagfyr 2017 a chaiff ei ddefnyddio’n rheolaidd gan ein plant cyn-ysgol ar ddydd Mercher Mwdlyd. Wrth ichi fynd drwy’r gwernydd, gwrandewch ar ditw’r gors sydd mor brin, a’i alwad ‘pitshw’ fel pae’n tisian.

Wrth ichi fynd heibio i’n hystafelloedd dosbarth Labordy Dŵr byddwch fel rheol y gweld pobl y tu allan – plant ysgol yn gyffro i gyd yn syllu drwy ficrosgopau neu oedolion yn canolbwyntio ar gyrsiau dydd creadigol.

Ar draws pont garreg arall, heibio i gasgliad o goed gwern ifanc, trowch i’r chwith heibio i Gardd y Gors sydd newydd ei hadnewyddu ar y dde. Gwrandewch ar wichiadau’r ieir dŵr a’r cotieir ym Mhwll yr Ardd ar y chwith ichi.

Heibio i’r rhaeadr, lle mae gwaith carreg ar ffurf ffosil amonit, dowch ar draws yr Ardd Siapaneaidd sydd wedi ei hadfer yn hardd iawn.

Sylwch ar y Rhewdy ar y chwith wrth ichi barhau ar hyd y llwybr a heibio i’r Ardd Wenyn (mae’n ddrwg gennym fod rhaid cau hon dros dro gan na fedrwch gadw 2m oddi wrth ymwelwyr eraill yn y fan hon). Dilynwch y llwybr coch ar y ffordd heibio i Goed y Gwanwyn ar y chwith, sy’n llawn o fathau o ffwng y goedwig, llwyni dieithr a nifer o adar y coed. Ewch heibio i fynedfeydd bwaog y man a arferai fod yn Dŷ Eirin Gwlanog o fewn yr Ardd Ddeufur ar y dde. Trowch i’r dde wrth Neuadd yr Apothecari, yna cerddwch yn ôl i fyny at y Tŷ Gwydr Mawr a byddwch wedi cwblhau’r filltir gyfan hon.

Ydych chi’n teimlo’n dda? Dwedwch wrthym sut mae’r daith wedi gwneud ichi deimlo’n dda drwy roi  sylw yma neu ar ein dalennau cyfryngau cymdeithasol..