Blogiau'r Ardd

Mentro ar y mieri yn allweddol i bontio bwlch mis Mehefin

gan

Cafodd mis Mai ei gofnodi fel y mis mwyaf heulog ar gofnod, ond dyna i chi newid wrth i ni fynd i mewn i fis Mehefin. Mae’r tymheredd yn sicr wedi gostwng, ond rwy’n ofni na fydd y defnyn bach o law a gawsom yn ddigon.

Mae bod yn wenynwr yn golygu eich bod bob amser yn cadw un llygad ar y tywydd, yn gwylio’r tymhorau’n ofalus, ac yn gwirio oddi amgylch i weld pa fath o borthiant sydd ar gael i’ch gwenyn.

Rwyf wedi bod yn cadw llygad barcud ar y mieri, a’r wythnos hon gwelais fy ngwenynen fêl gyntaf yn chwilota ar y blodau mieri sydd newydd ddechrau agor yn yr Ardd Fotaneg.

Rydym hefyd yr wythnos hon yn cadw ein llygaid ar agor am y gwenyn yn heidio, ac yn defnyddio technegau rheoli cychod gwenyn os oes yna unrhyw wahanu yn digwydd, fel ein bod yn cadw ein gwenyn. Ond ar adegau mae gan y gwenyn eu syniadau eu hunain ac i ffwrdd â nhw beth bynnag.

Rwy’n ffodus bod aelodau’r tîm yma yn yr Ardd yn cadw eu llygaid ar agor am y rhai sy’n dianc, ac yn rhoi gwybod i mi er mwyn i mi allu eu casglu cyn iddynt fynd yn rhy bell.

Sylwodd ein curadur ar haid fach mewn coeden ffawydd fechan ar yr ystad. Yn ffodus, nid oeddent yn uwch nag uchder fy mhen, ac felly’n hawdd eu casglu.

Rwy’n defnyddio cwch gwellt a hen len i gasglu gwenyn a’u cludo’n ôl i’r wenynfa. Rwy’n ysgwyd y gwenyn o’r gangen i’r cwch gwellt, yna’n rhoi’r cwch ar y llen ac ar lawr am ychydig er mwyn i unrhyw wenyn sy’n hedfan allu ymgynnull yn y fasged. Wedyn rwy’n plygu’r llen o amgylch y cwch, yn ei hel at ei gilydd ym mrig y cwch fel na all unrhyw wenyn ddianc, ac yna’n cerdded gyda’r cwch yn fy mreichiau i mewn i’r wenynfa.

Wedi i mi gyrraedd y wenynfa, lle mae gennyf eisoes gwch gwenyn yn barod, rwy’n rhoi’r cwch gwellt ar ben blwch y mag ac yn tapio’r gwenyn i lawr i’r cwch gwenyn. Rydym yn gadael i’r haid setlo am ddiwrnod neu ddau, ac yna’n rhoi porthiant iddynt i’w helpu i ffurfio crwybr ar gyfer y nythfa. Mewn rhyw bythefnos, byddaf yn gwirio’r mag newydd yn ofalus i sicrhau eu bod yn iach.

Yn y brif wenynfa yr wythnos hon roeddem yn gwirio am unrhyw gelloedd brenhines annisgwyl, ac yn sicrhau bod gan bob nythfa ddigon o storfeydd. Mae’r storfeydd yn dal i fod braidd yn isel, ond ‘nawr bod y mieri’n blodeuo, gobeithio na chawn ni mo’r ‘Bwlch Mehefin’ hwnnw yr ydym yn ei ofni. Rydym i gyd yn mwynhau’r tywydd heulog, gan gynnwys y gwenyn, ond byddaf yn gwylio’r awyr am ychydig rhagor o law i helpu’r neithdar i lifo.

Mae brenhines wedi cael ei symud o un cwch gwenyn gan fod y gwenyn wedi mynd yn eithaf amddiffynnol, ac rwyf wedi rhoi ffrâm o larfâu ifanc o nythfa ddof yn y cwch i’w hannog i gynhyrchu brenhines a gwenyn newydd ag anian dawelach.

Bydd yn rhaid aros ‘nawr i weld a fyddwn yn llwyddiannus . . .

Lynda Christie
5 Mehefin 2020