Adnoddau ar gyfer Gwella Bioamrywiaeth

Mae yna awydd cynyddol i hyrwyddo budd ein hardaloedd amgylchynol i sicrhau darpariaeth ar gyfer bywyd gwyllt. Yma, rydym wedi coladu dolenni i adnoddau sydd ar gael ac sy’n rhoi cyngor ac arweiniad ar gynyddu a nodi bioamrywiaeth. Mae’r adnoddau hyn yn cynnwys cyngor ac enghreifftiau o’r byd mawr amaethyddol, ein mannau cyhoeddus a rennir, yn ogystal ag o erddi ac ardaloedd bach.

Creu a rheoli cynefinoedd

Cynllunio a Dehongli

Glaswelltiroedd

Ymylon ffyrdd

  • Plantlife Road Verge Hub (plantlife.org.uk)
    • Yr hyb gan Plantlife ar gyfer cyngor manwl ac astudiaethau achos ar reoli ymylon ffyrdd.
  • Rheoli glaswelltiroedd ymylon ffyrdd: Canllaw arfer gorau (plantlife.org.uk)
    • Canllaw manwl Plantlife ar gyfer rheolwyr priffyrdd, peirianwyr ffyrdd, rheolwyr gweithrediadau, penseiri tirwedd a phobl eraill sy’n ymwneud â chreu a rheoli glaswelltiroedd ymylon ffyrdd. Mae’r canllaw yn cynnwys gwybodaeth am bwysigrwydd ymylon glaswelltir ar gyfer cadwraeth peillwyr a chynnal/gwella bioamrywiaeth, asesu’r fioamrywiaeth bresennol ar ymylon ffyrdd, gwella amrywiaeth blodau gwyllt ar leiniau glas, pa blanhigion y dylid eu cynnwys, cynnal lleiniau glas presennol sy’n gyfoethog mewn rhywogaethau, rheoli rhywogaethau cystadleuol a phroblemus heb ddileu’r rhywogaeth yn gyfan gwbl, a monitro’r ymylon. (Saesneg)
  • The good verge guide (plantlife.org.uk)
    • Canllaw Plantlife i’r mathau gwahanol o ymylon ffyrdd yn y DU ac i reoli lleiniau glas. Mae’r canllaw yn rhoi gwybodaeth am pam y mae ymylon ffyrdd yn bwysig ar gyfer cynnal bioamrywiaeth, y rhywogaethau y gellir eu cynnwys ar ymylon ffyrdd, pryd a sut i dorri lleiniau glas, gwybodaeth am bwy sy’n gyfrifol am gynnal a chadw ymylon ffyrdd mewn ardaloedd gwahanol, rheoli rhywogaethau goresgynnol a chystadleuol, cyngor i’r cyhoedd am yr hyn y gallant ei wneud i wella ymylon glaswelltog, ac adnoddau ychwanegol i bobl ddysgu mwy am reoli ymylon ffyrdd.
  • Rheoli Coridorau Trafnidiaeth ar gyfer Peillwyr (buglife.org.uk)
    • Canllaw Buglife ar reoli ymylon ffyrdd a mwy ar gyfer pryfed peillio, sy’n cwmpasu glaswelltiroedd, perthi, ardaloedd gwlyb a rhagor. Rhoddir argymhellion ar gyfer planhigion tymhorol. (Saesneg)

Coetiroedd

Tir llwyd

  • Managing brownfields for scarce bumblebees (buglife.org.uk)
    • Mae Buglife yn esbonio pwysigrwydd tiroedd llwyd llawn blodau gwyllt, yn rhestru planhigion pwysig sydd i’w cael ar diroedd llwyd, yn disgrifio’r bygythiadau i boblogaethau cacwn, ac yn esbonio sut i fynd ati i greu a rheoli cynefinoedd ar gyfer cacwn.
  • Brownfield, quarry and industrial land management (bumblebeeconservation.org)
    • Taflenni gwybodaeth yr Ymddiriedolaeth Cadwraeth Cacwn ar dir llwyd, chwareli a safleoedd diwydiannol. Mae’r taflenni ffeithiau yn cynnwys gwybodaeth am gynefinoedd nythu, beth i’w blannu, beth i’w ystyried wrth blannu, a phryd i blannu blodau gwahanol. Mae un daflen ffeithiau (rheoli tir llwyd a thir diwydiannol) yn cynnwys amserlen ar gyfer rheoli tir ar gyfer cacwn.

Mannau gwyrdd trefol

Gerddi a garddio

Plannu coed

Garddio sy’n gyfeillgar i fywyd gwyllt

Safleoedd nythu i beillwyr

  • How to create a Bee Bank (buglife.org.uk)
    • Canllaw Buglife i greu cynefinoedd ar gyfer gwenyn turio unig. Mae’n cynnwys gwybodaeth am leoliadau ar gyfer safleoedd nythu, sut i wneud y clawdd gwenyn, a sut i’w gynnal. Mae hefyd yn cynnwys gwybodaeth am y modd i greu nythod ar gyfer gwenyn deildorrol a saerwenyn. (Saesneg)
  • Sut i greu Gwestai Gwenyn | Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru
    • Gwybodaeth am westai gwenyn ar gyfer gwenyn unig, ynghyd â manylion am wenyn unig gwahanol a’r mathau o gynefinoedd y maent yn byw ynddynt. Mae’n disgrifio ffyrdd gwahanol o adeiladu gwesty gwenyn, ac mae yna gyfarwyddiadau yn gysylltiedig ar gyfer rhai enghreifftiau; mae hefyd yn cynnwys gwybodaeth am westai y gellir eu prynu ar gyfer yr ardd. Mae wedyn yn rhoi cyngor ar sut i gynnal y gwesty gwenyn a denu gwenyn i’ch gardd. (Saesneg)
  • Establishing a bee hotel (buglife.org.uk)
    • Canllaw Buglife ar y ffactorau allweddol i’w hystyried mewn perthynas â gwesty gwenyn, a gwybodaeth am y gwenyn a’r gwenyn meirch a allai ddefnyddio gwesty gwenyn.

Peidio â defnyddio mawn

Tyfu o hadau

Tyfu bwyd

Planhigion brodorol

Planhigion ar gyfer peillwyr

Pyllau dŵr

Ecoleg a nodi rhywogaethau

Cyffredinol

Planhigion

Infertebratau