Y Cyfnod Cyn-Middleton

Does ‘na ddim llawer o wybodaeth ar yr ystâd cyn y 1600 ganrif, ond, rydym wedi llwyddo i ddarfod ati gilydd, hanes byr yn defnyddio’r wybodaeth sydd ar gael.

Yn y cyn-Rufeinig amseroedd, maen phosib fod y tir yn rhan o’r diriogaeth o’r Rhufeinig wedi perchen i’r Demetae. Yna, pan wnaeth y Rhufeinig ymlwybro, fe wnaeth y tir dod o dan y rheolaeth o’r Rhufeinig seiliedig yn Moridunum, sef nawr y dref o Gaerfyrddin. Mae ‘na ffiniau caeau hynafol wedi canfod ar y Gogledd ochr I Lyn Mawr, sy’n profi fod y tir yn yr orffennol wedi cael i’w ffermio, am o leiaf 2000 mil o flynyddoedd.

Erbyn y seithfed ganrif, roedd y tir yn rhan o’r deyrnas Salig. Yn y degfed ganrif, wnaeth Hywel Dda cymryd drosodd y deyrnas ac yna uno efo’r deyrnas o Ddyfed.

Does yna ddim llawer o wybodaeth am y tir yng nghanol ac arol I’r ymosodiad Norman, mae’r lle nawr o dan reolaeth y Frenhines o Deheubarth, y deyrnas o Seisyllwg a Dyfed. Wedyn yn y 12fed ganrif, fe death y tir o dan reolaeth o Brenin Saesneg, le y roedd yn eiddo ar gyfer Cerddi’r Arglwydd, ac wedyn yna yn ddiweddarach fe gaeth I gynnwys I fewn I’r Sir o Gaerfyrddin yn 1536 o dan I’r Deddf uno.

Yn 1609, roedd y ardal o gwmpas wedi’I arolwgu gan y Dugiaeth o Caerhirfryn, ac mae’r recordiau yn dweud bod Christopher Middleton meddu darn sylweddol o daliad rhydd, fwyaf tebygol mai dim ond yn ddiweddar y caffaelwyd.

Does yna ddim llawer o wybodaeth am y tir yng nghanol ac arol i’r ymosodiad Norman, mae’r lle nawr o dan reolaeth y Frenhines o Ddeheubarth, y deyrnas o Seisyllwg a Dyfed. Wedyn yn y 12fed ganrif, fe ddaeth y tir o dan reolaeth o Frenin Saesneg, le y roedd yn eiddo ar gyfer Cerddi’r Arglwydd, ac wedyn yna yn ddiweddarach fe gaeth i gynnwys i mewn i’r Sir o Gaerfyrddin yn 1536 o dan i’r Ddeddf uno.

Yn 1609, roedd yr ardal o gwmpas wedi’i arolwg gan y Ddugiaeth o Gaerhirfryn, ac mae’r recordiau yn dweud bod Christopher Middleton meddu darn sylweddol o daliad rhydd, fwyaf tebygol mai dim ond yn ddiweddar y caffaeledd.