Blogiau'r Ardd

Cynllun sicrwydd newydd ar gyfer planhigion i bryfed peillio

gan

Mae llawer o bobl wedi bod yn treulio mwy o amser yn eu gerddi’n ddiweddar, a hwyrach eich bod wedi sylwi ar yr amrywiaeth rhyfeddol o fywyd gwyllt sy’n ymweld â’n gerddi.

Mae ein gerddi’n lloches arbennig o bwysig i bryfed peillio fel gwenyn. Er mwyn rhoi help llaw i beillwyr, gall garddwyr dyfu amrywiaeth o blanhigion sy’n storfa o baill a neithdar.

Ond sut gwyddon ni pa blanhigion sydd orau i beillwyr?

Mae un mlynedd ar ddeg o waith ymchwil yn yr Ardd Fotaneg dan arweiniad Dr Natasha de Vere wedi bod yn edrych ar y cwestiwn hwn gan ddefnyddio barcodio DNA i weld pa blanhigion mae gwenyn meirch, gwenyn unigol a phryfed hofran yn ymweld â nhw.

Er mwyn darparu’r dystiolaeth wyddonol hon i arddwyr, mae Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr o’r newydd wedi ei ddatblygu gan ein prosiect Tyfu’r Dyfodol. Mae planhigion sydd wedi profi eu bod yn cynnal peillwyr gan wyddonwyr ymchwil yr Ardd Fotaneg wedi rhoi eu cymeradwyaeth ar feinciau canolfannau garddio, ar ffurf logo ein Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr.

I fod yn gymwys ar gyfer y Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr, mae angen i blanhigion hefyd gael eu tyfu mewn ffordd sy’n gynaliadwy yn amgylcheddol. Mae’r gostyngiad difrifol yn nifer y pryfed peillio wedi ei achosi’n rhannol drwy ddefnyddio pryfleiddiaid cemegol. Yn drist iawn, mae nifer o blanhigion sy’n cael eu labelu gan adwerthwyr fel rhai ‘caredig i beillwyr’ i’w gweld yn cynnwys olion sylweddol o bryfleiddiaid synthetig, sy’n niweidiol i beillwyr ac i’n hamgylchedd. Caiff nifer o blanhigion ar werth hefyd eu tyfu mewn compost sy’n cynnwys mawn, ac mae cynhyrchu hwnnw’n niweidiol iawn i’r amgylchedd.

Caiff planhigion yn ein Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr eu tyfu heb fawn na phryfleiddiaid synthetig.

Yn ystod y ddwy flynedd diwethaf rwyf wedi teithio ledled Cymru gyda Lynda Christie, ceidwad gwenyn Tyfu’r Dyfodol, i gwrdd â thyfwyr sy’n ymroi i dyfu mewn ffordd gynaliadwy. Rydyn ni’n falch iawn fod amrywiaeth o dyfwyr nawr wedi addunedu i dyfu o leiaf rai o’u planhigion yn ôl safonau’r Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr.

Edrychwch am logo ein Cynllun Sicrwydd Achub Peillwyr ar blanhigion mewn canolfannau garddio a meithrinfeydd ledled Cymru, gan gynnwys ar blanhigion sydd ar werth yng Nghanolfan Garddio’r Pot Blodyn yn yr Ardd Fotaneg.

 

Mae planhigion sy’n arddangos y logo nid yn unig wedi profi eu bod yn cynnal peillwyr, ond maen nhw wedi eu hau, eu tyfu a’u meithrin mewn ffordd sy’n ystyriol o’r amgylchedd, gan amrywiaeth o dyfwyr ymroddedig ledled Cymru.