Blogiau'r Ardd

Arolygydd Gwenyn yn galw heibio

gan

Yn rhan o raglen arolygu’r Uned Wenyn Genedlaethol (NBU), mae ein Harolygydd Gwenyn rhanbarthol, Maggie Gill, yma gyda mi heddiw i archwilio pla egsotig.

Yn ffodus, mae Maggie wedi dewis yr union ddiwrnod yr oeddwn yn bwriadu cynnal arolygiadau llawn, yn dilyn gwiriadau’r gwanwyn a’r gwaith o ysgwyd yr heidiau a wnaed yn ystod yr ychydig wythnosau diwethaf, felly mae’n wych bod Maggie wedi dod i wirio ein gwenyn.

Rydym yn cadw at gyngor yr Uned Wenyn Genedlaethol ar gyfer arolygiadau yn ystod Covid-19, gan ofalu cadw at y rheol pellter cymdeithasol o ddwy fetr – a pharhau i reoli’r tair gwenynfa o hyd.

Pan gynhelir archwiliad o glefydau, mae’r fframiau â mag ynddynt yn cael eu hysgwyd yn rhydd o’r gwenyn er mwyn gallu archwilio pob cell fagu.

Mae’r arolygydd yn chwilio am arwyddion clefydau mag hysbysadwy, megis mag budr America a mag budr Ewrop, a hefyd yn cadw llygad am unrhyw ymosodiad gan blâu egsotig, er enghraifft chwilen fach y cwch.

Gan fod yr Ardd yn wenynfa ‘sentinel’, rydym yn anfon gweddillion o’r cychod gwenyn yn rheolaidd i’r Uned Wenyn Genedlaethol fel y gellir gwirio am unrhyw ymosodiad gan y chwilen. Fodd bynnag, hyd y gwn i, ni chafwyd unrhyw achosion ohoni yn y Deyrnas Unedig hyd yma.

Mae pob un o’r mag sydd newydd eu dodwy yn y cychod wedi cael tystysgrif iechyd; nid oes unrhyw arwyddion o glefyd mag budr ynddynt, ac (yn braf iawn!) dim arwyddion sylfaenol o widdon Varroa.

Mae’r gwaith a wneuthum yn ysgwyd heidiau’r cychod gwenyn wedi bod yn llwyddiannus. Gwelwyd breninesau’n dodwy, roedd y gwenyn wedi bod yn brysur yn llunio’r holl fframiau mag newydd, ac roedd un cwch gwenyn wedi llenwi llofft fêl â chyflenwadau hefyd, fel bod llofft fêl arall yn ofynnol er mwyn sicrhau lle.

Felly, mae’r gwenyn yn cronni’n braf ac, at ei gilydd – fel yr oeddid yn ei ddisgwyl! – mae’r canlyniad yn un dymunol iawn.

Rydym yn ffodus iawn o’n harolygwyr gwenyn rhanbarthol, ac mae’n ddefnyddiol a chalonogol iawn eu bod o gwmpas os bydd arnom eu hangen.

Ar hyn o bryd, maent yn cynnal archwiliadau o wenynfeydd yn yr ardaloedd hynny lle gwyddys bod yna afiechydon, ond maent yn hapus i gael eu galw allan os yw gwenynwr yn dod o hyd i broblem neu rywbeth anghyffredin mewn nythfa.

Felly, wenynwyr: peidiwch â bod yn swil, rhowch alwad iddynt – nid ydynt yn brathu!

Lynda Christie
Blog Gwenynfeydd, 16 Ebrill 2020